contact

วางแผนอนาคตเพื่อคนที่เรารัก

การรับฝากเนื้อเยื่อจากสายสะดือ

เนื้อเยื่อจากสายสะดือคืออะไร

สายสะดือเป็นส่วนที่เชื่อมระหว่างทารกในครรภ์กับรก
สายสะดือนั้นประกอบด้วยเส้นเลือดที่หล่อเลี้ยงสายสะดือและเนื้อเยื่อที่หุ้มรอบ ๆ เส้นเลือดนั้น เราเรียกส่วนเนื้อเยื่อที่หุ้มรอบ ๆ เส้นเลือดว่า Wharton’s Jelly โดย Wharton’s Jelly

รูปภาพ : คัดแยกสายสะดือใส่ในเพลทเพาะเลี้ยง
เป็นแหล่งสำคัญที่สามารถพบเซลล์ต้นกำเนิดชนิดมีเซนไคมอล (Mesenchymal Stem Cells, MSCs) และเซลล์ชนิดอื่น ๆ ที่สามารถนาใช้ประโยชน์ในการรักษาได้

ทำไมจึงควรเก็บเนื้อเยื่อจากสายสะดือ

สายสะดืออุดมไปด้วย MSCs ซึ่งเป็นเซลล์ต้นกำเนิดชนิด multipotent โดยเซลล์ต้นกำเนิดนี้ จะมีคุณสมบัติสำคัญอยู่ 2 ประการ คือ สามารถเปลี่ยนแปลงไปเป็นเซลล์ชนิดอื่นได้ และสามารถแบ่งตัวได้เรื่อย ๆ จึงทำให้ MSCs เป็นส่วนสำคัญที่ช่วยทำให้เนื้อเยื่อมีการพัฒนาและมีการซ่อมแซมตนเองได้ จากคุณสมบัติดังกล่าวทำให้ MSCs สามารถนำมาใช้ในการรักษาหลายชนิดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

รูปภาพ : เก็บสายสะดือในหลอด
MSCs นั้นสามารถนำมาใช้ได้กับทุกคนในครอบครัวซึ่งแตกต่างจาก Hematopoietic stem cells (HSCs) ที่สามารถใช้ได้เพียงกับเจ้าของสายสะดือเท่านั้น เพราะ MSCs ไม่มีสารที่ก่อให้เกิดการต่อต้านของภูมิคุ้มกันในร่างกาย อีกสิ่งหนึ่งที่แตกต่างกันระหว่าง HSCs กับ MSCs คือความสามารถในการเปลี่ยนแปลงไปเป็นเซลล์ชนิดอื่นโดย HSCs นั้นสามารถเปลี่ยนแปลงไปเป็นเซลล์เม็ดเลือดชนิดต่าง ๆ ได้ซึ่งจะมีประโยชน์ในการใช้สำหรับรักษาโรคที่เกิดความผิดปกติด้านโลหิต แต่ MSCs สามารถเปลี่ยนไปเป็นเซลล์ชนิดอื่น ๆ ที่ไม่ใช่เซลล์เม็ดเลือดได้ เช่น เปลี่ยนไปเป็นเซลล์กระดูก เซลล์ไขมัน เซลล์กล้ามเนื้อ เป็นต้น

ประโยชน์จากการฝากเนื้อเยื่อจากสายสะดือ

ปัจจุบันเป็นที่ทราบกันว่า MSCs สามารถนำมาใช้ในการรักษาได้หลายชนิด โดยมีการรักษาที่ผ่านการรับรองจากคณะกรรมการอาหารและยาของสหรัฐอเมริกาให้นำมาทดลองในทางคลินิกได้ เช่น โรคกล้ามเนื้อหัวใจตาย(myocardial infarction) โรคหลอดเลือดสมอง (stroke ) หมอนรองเข่าฉีกขาด (meniscus injury) หลอดเลือดแดงที่ขาตีบ (limb ischemia) ภาวะสเต็มเซลล์ใหม่ต้านร่างกายผู้ป่วย (graft-versus-host disease) และความผิดปกติด้านภูมิคุ้มกันบกพร่อง (autoimmune disorders ) ซึ่งโรคที่กล่าวมาข้างต้นและโรคอื่น ๆ ได้มีการทำการทดลองทางห้องปฏิบัติการก่อนนำมาทดลองในคลินิกแล้ว ตัวอย่างงานวิจัยที่ตีพิมพ์ เช่น การนำ MSCs มาใช้ในการทดลองเพื่อรักษาบาดแผลที่เกิดจากไฟไหม้ โดย MSCs จะสร้างเซลล์ใหม่ขึ้นมาแทนที่เซลล์ที่ถูกทำลาย พบว่าได้ผลเป็นที่น่าพอใจและมีประสิทธิภาพในการนำมาใช้ ประโยชน์จาก MSCs อีกด้านหนึ่งที่เป็นที่ทราบกัน คือการนำมาใช้ในเวชศาสตร์ชะลอวัย เพราะ MSCs นั้นมีความยาวของเทโลเมียร์ที่ดีและยาว เทโลเมียร์ ( Telomere ) นั้นเป็นชื่อเรียกส่วนปลายของ DNA ทำหน้าที่ในการควบคุมการแบ่งตัวของเซลล์
เมื่อเรามีความยาวของเทโลเมียร์สั้นลง จะทำให้อัตราการแบ่งตัวของเซลล์ในร่างกายลดลง รวมถึงลดความสามารถในการซ่อมแซมตัวเองของเซลล์ลงด้วย ดังนั้น ส่วนปลายเทโลเมียร์ของ MSCs จะช่วยให้เซลล์มีการแบ่งตัวได้ดีขึ้นรวมถึงช่วยชะลอการแก่ของผู้ได้รับ MSCs ได้อีกด้วย

การเก็บสายสะดือนั้นสามารถทำได้เฉพาะตอนแรกเกิดเท่านั้น ดังนั้นจึงเป็นโอกาสเดียวที่จะเตรียมพร้อมเพื่อครอบครัวของผู้ฝากในอนาคต เนื่องจากผู้ที่มีการฝากเนื้อเยื่อสายสะดือนั้นมีโอกาสจะได้รับประโยชน์ทางการแพทย์ในอนาคต เพราะ MSCs นั้นสามารถนำมาใช้ในการรักษาด้านต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านเวชศาสตร์ชะลอวัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ

โดยห้องปฏิบัติการวินเซลล์มีการให้บริการทั้งในด้านการเก็บเนื้อเยื่อสายสะดือ การดำเนินการเพาะเลี้ยง รวมถึงการรับฝากเพื่อประโยชน์ทางการรักษาในอนาคต


รูปภาพ : ถังไนโตรเจนเหลวสำหรับธนาคารเซลล์


อ้างอิง
  1. Cesar Nombela-Arriata, Jerome Ritz, and Leslie E. Silberstein. February 2011. The elusive nature and function of mesenchymal stem cells. Retrieved from http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3346289/
  2. Joyce N, Annett G, Wirthlin L, Olson S, Bauer G, Nolta JA. November 2010. Mesenchymal stem cells for the treatment of neurodegenerative disease. Retrieved from http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21082892
  3. Bobis S, Jarocha D, Majka M. 2006. Mesenchymal stem cells: characteristics and clinical applications. Retrieved from http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17219716

TH
EN