contact

HMW Adiponectin

ด้วยวิถีชีวิตที่เปลี่ยนแปลงไป รวมถึงการเดินทางติดต่อสื่อสารที่สะดวกสบายมากขึ้น ทำให้สังคมเมืองมีลักษณะการทำงานที่ใช้แรงงานน้อยลง มีการเคลื่อนไหวร่างกายและการออกกำลังกายที่ลดลง ในทางกลับกัน พลังงานที่ได้จากการบริโภคอาหารและเครื่องดื่มกลับมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเกินความต้องการของร่างกาย โดยเฉพาะจากอาหารขยะ ขนมกรุบกรอบและเครื่องดื่ม ที่มีปริมาณน้ำตาล ไขมัน และโซเดียมเป็นส่วนประกอบสูง แต่การบริโภคผักและผลไม้กลับน้อยลงและไม่เพียงพอต่อร่างกายตามปริมาณที่แนะนำ จากพฤติกรรมดังกล่าว ทำให้ในปัจจุบันคนไทยมีภาวะโรคอ้วนเพิ่มมากขึ้น หากเปรียบเทียบในระดับภูมิภาค คนไทยอ้วนมากเป็นอันดับ 2 ใน 10 ประเทศอาเซียน รองจากมาเลเซีย และหากแยกดูตามเพศชายไทยอ้วนเป็นอันดับที่ 4 ขณะที่หญิงไทยอ้วนเป็นอันดับที่ 2

โดยหลักเกณฑ์ที่นำมาใช้ในการพิจารณา คือ ผู้ที่มี BMI > 30 จะนับเป็นผู้ที่มีภาวะโรคอ้วน หรือ หากวัดด้วยความยาวเส้นรอบเอว ชายตั้งแต่ 90 ซม.และหญิงตั้งแต่ 80 ซม. ขึ้นไป ถือว่า “อ้วนลงพุง”

ภาวะโรคอ้วน เป็นปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคต่างๆได้ เช่น โรคเบาหวาน โรคหลอดเลือดหัวใจ ซึ่งมีข้อสันนิฐานว่า ความอ้วนนี้เองทำให้เกิดภาวะดื้อต่ออินซูลินในโรคเบาหวานชนิดที่ 2.

Adiponectin Adipocyte หรือ เซลล์ไขมัน นอกจากจะทำหน้าที่เกี่ยวกับการเก็บพลังงานแล้ว ยังทำหน้าที่เป็นต่อมไร้ท่อ (endrocrine organ) หลั่งสารต่างๆ ออกมา เพื่อควบคุมการทำงานของอวัยวะอื่นๆ สารเหล่านี้มีชื่อเรียกโดยรวมว่า adipocytokines หรือ adipokines ซึ่งในปัจจุบันได้ถูกค้นพบหลายชนิด เช่น leptin, tumor necrosis factor-alpha (TNF-a), interleukin-6, resistin, plasminogen activator inhibitor 1และ Adiponectin โดยมีการค้นพบว่า Adiponectin มีความเกี่ยวข้องกับ Metabolic syndrome, โรคอ้วน และเบาหวานแบบที่ 2

Adiponectin มีความเกี่ยวข้องกับกระบวนการเผาผลาญพลังงาน การต้านการอักเสบ รวมถึงการเจริญเติบโตของเซลล์ และ การต้านการแข็งตัวของเลือด โดยผ่านกลไกที่แตกต่างกัน Adiponectin ในร่างกายจะมีอยู่ประมาณ 5-30 ug/ml หรือประมาณ0.01% ของ serum ในกระแสเลือด โดย Adiponectin จะมีอยู่ด้วยกันหลายฟอร์ม ซึ่งฟอร์มที่มีผลต่อกระบวนการต่างๆมากที่สุด คือ High-molecular weight Multimer (HMW) ซึ่งเป็นฟอร์มที่นำมาใช้ในการตรวจวัด insulin resistance และ Metabolic syndrome

จากการศึกษาพบว่า ผู้ที่มีภาวะโรคอ้วน จะมีระดับ Adiponectin ต่ำกว่า ผู้ที่มีน้ำหนักปกติ และโดยทั่วไป ผู้หญิงจะมีระดับ Adiponectin สูงกว่า ผู้ชาย ซึ่งจะตรงข้ามกับ Adipokine ตัวอื่นๆ ดังตัวอย่างในตาราง

นอกจากนี้ Adiponectin มีผลต่อการทำงานของอวัยวะต่างๆ และ ระดับ Adiponectin จะมีความสัมพันธ์กับโรคหลายชนิด รวมทั้งสามารถนำมาบ่งบอกสภาวะร่างกายได้หลายประการ เช่น ผู้ที่เป็นเบาหวานแบบที่ 2, ความดันโลหิตสูง, โรคไตเรื้อรัง, โรคหลอดหัวใจเลือดตีบ จะมีระดับ Adiponectin ต่ำกว่าผู้ที่ไม่ได้เป็นโรค

ในปัจจุบันคนไทยมีภาวะโรคอ้วนเพิ่มมากขึ้น หากเปรียบเทียบในระดับภูมิภาค คนไทยอ้วนมากเป็นอันดับ 2 ใน 10 ประเทศอาเซียน รองจากมาเลเซีย และหากแยกดูตามเพศชายไทยอ้วนเป็นอันดับที่ 4 ขณะที่หญิงไทยอ้วนเป็นอันดับที่ 2

ระดับ Adiponectin จะมีความสัมพันธ์ตรงข้ามกับ BMI, เส้นรอบเอว, ระดับกลูโคสในกระแสเลือด รวมถึงระดับของกรดยูลิก กล่าวคือ ผู้ที่มีระดับ Adiponectin ต่ำ จะมี BMI, เส้นรอบเอว, ระดับกลูโคสในกระแสเลือด รวมถึงระดับของกรดยูลิก สูง แต่จะมีความสัมพันธ์ในแนวเดียวกันกับ ระดับ HDL-C

จากการศึกษาพบว่า ระดับของ Adiponectin ในผู้หญิง จะอยู่ในช่วง 5.4 - 11.7 ug/ml โดยเป็น HMW Adiponectin 2.8-7.0 ug/ml และระดับของ Adiponectin ในผู้ชาย จะอยู่ในช่วง 4.4 - 9.3 ug/ml โดยเป็น HMW Adiponectin 1.8 – 5.0 ug/ml

ปัจจัยที่มีผลต่อ Adiponectin

ปัจจัย ผลกระทบ
1. การออกกำลังกายและการควบคุมอาหาร การออกกำลังกายจะทำให้ ค่าของ Adiponectin เพิ่มขึ้นได้ แต่ การออกกำลังกายนั้นจะต้องมีการลดลงของน้ำหนักด้วย
2. Thiazolidinedione (TZD)
  • มีผลต่อการเพิ่มขึ้นของ AdipoRs Receptor ใน Adipocytes และ Macrophages
  • มีผลต่อการเพิ่มขึ้นของ การหลั่ง Adiponectin จาก Adipocytes
  • 3. Anthocyanin มีผลต่อ การหลั่ง Adiponectin
    4. Xanthohumol ช่วยเพิ่มระดับ Adiponectin และทำให้ เบาหวานลดลงในหนูทดลอง
    5. Rimonabant ช่วยเพิ่มระดับ Adiponectin อย่างมีนัยสำคัญ และช่วยลดรอบเอวได้ด้วย
    6. Telmisartan เพิ่มระดับ Plasma Adiponectin
    7. Benzafibrate เพิ่มระดับ Adiponectin ใน Adipocyte และ ใน serum ในหนู
    8. Sulfatide , Statins เพิ่มระดับ Adiponectin ใน Adipocyte
    9. Catechins เพิ่มการแสดงออกและการหลั่ง Adiponectin ตามปริมาณและเวลาที่ได้รับ ใน Adipocytes
    10. Metformin เพิ่มระดับ Serum Adiponectin และลด BMI และ Insulin resistance


    เอกสารอ้างอิง

    1. Ersilia Nigro et al. New Insight into Adiponectin Role in Obesity and Obesity-Related Diseases., BioMed Research International. 2014. Article ID 658913.
    2. Yoshimasa Aso et al. Comparison of Serum High-Molecular Weight (HMW) Adiponectin With Total Adiponectin Concentrations in Type 2 Diabetic Patients With Coronary Artery Disease Using a Novel Enzyme-Linked Immunosorbent Assay to Detect HMW Adiponectin. Diabetes, July 2006. Vol 55.
    3. Wei-Shiung Yang et al. Plasma Adiponectin Levels in Overweight and Obese Asians. Obesity Research. Nov 2002. Vol.10 No.11.


    ** Please click download     “ คู่มือการจัดเตรียมสิ่งส่งตรวจและการเก็บสิ่งส่งตรวจ Adiponectin “

    TH
    EN